ภาวะเป็นสุขและพันธกิจมิชชั่น

(Wellness and Missions)

ในศตวรรษที่ 21 คนส่วนใหญ่สนใจในเรื่องภาวะเป็นสุข (wellness) ภาวะเป็นสุข หมายถึง คุณภาพหรือการมีชีวิตที่ดี โดยเฉพาะในด้านเป้าหมายที่ตนเองได้กําหนดไว้1 วิสัยทัศน์ของภาวะเป็นสุข (wellness vision) คือ การอธิบายถึงสภาพที่ดีที่สุดของตนเอง ซึ่งชี้ถึงสิ่งที่ตนปรารถนาที่แท้จริงและวิธีการดําเนินชีวิตที่ดีเลิศของตนเอง วิสัยทัศน์นี้รวมถึงพฤติกรรม การกระทํา จุดเด่น ความรู้สึก ค่านิยมและความสัมพันธ์2 หนึ่งวิธีของภาวะเป็นสุขคือการรักษาสุขภาพเพื่อจะบรรลุถึงเป้าหมายนี้ เช่น การทานอาหารที่ปลอดสารพิษ ออกกําลังกาย ดูแลตัวเองด้วยการทํากิจกรรมสร้างสรรค์ต่าง ๆ ช่วง COVID-19 ทุกคนดูแลตนเองด้วยการเว้นระยะห่างทางสังคม สวมใส่หน้ากาก และใช้เจลแอลกอฮอล์ เป็นต้น ในเรื่องของพันธกิจมิชชั่นหรือมิชชันนารีก็มีประเด็นต่าง ๆ ที่ทําให้มีภาวะเป็นสุขเช่นเดียวกัน ภาวะเป็นสุขกับมิชชั่นมีหลายด้าน บทความนี้จะบรรยายสั้น ๆ เกี่ยวกับภาวะเป็นสุขกับมิชชั่นด้านกรอบของพันธกิจมิชชั่น กระบวนทัศน์ใหม่ ตัวมิชชันนารี องค์ประกอบ ชีวิตมิชชั่น ระบบการศึกษา การบุกเบิกคริสตจักร และพันธกิจในคริสตจักร

เมื่อบรรยายถึงพันธกิจมิชชั่น สิ่งที่ขาดไม่ได้คือ กรอบของพันธกิจมิชชั่นคือ M1, M2, M3 และ M4 ซึ่งพระธรรมกิจการ 1:8 เน้นว่า เมื่อพระวิญญาณบริสุทธิ์เสด็จลงมาเหนืออัครสาวก พวกเขาจะได้รับพระราชทานฤทธานุภาพ และเป็นพยานเพื่อพระองค์ในกรุงเยรูซาเล็ม (M1) ทั่วแคว้นยูเดีย (M2) ทั่วแคว้นสะมาเรีย (M3) และจนถึงที่สุดปลายแผ่นดินโลก (M4) ตามกรอบของพันธกิจมิชชั่น

M1 คือ การทําพันธกิจประกาศกับกลุ่มคนที่อยู่ใกล้ที่ใช้ภาษาเดียวและมีวัฒนธรรมเดียวกันกับผู้ทําพันธกิจมิชชั่น
M2 คือการทําพันธกิจการประกาศกับกลุ่มคนที่ใช้ภาษาเดียวและมีวัฒนธรรมเดียวกันกับ ผู้ทําพันธกิจมิชชั่น แต่มีระยะห่างทางพื้นที่
M3 คือการทําพันธกิจการประกาศกับกลุ่มคนที่ใช้ภาษาเดียวกันแต่มีวัฒนธรรมต่างกันกับผู้ทําพันธกิจมิชชั่น
M4 คือการทําพันธกิจมิชชั่นกับกลุ่มคนที่ใช้ทั้งภาษาและมีวัฒนธรรมที่ต่างกันกับผู้ทําพันธกิจมิชชั่น

ภาวะเป็นสุขในพันธกิจมิชชันเกิดขึ้นเมื่อคริสตจักรได้ทําพันธกิจในด้าน M1, M2, M3 และ M4 พร้อมกันในเวลาเดียวกันแทนที่จะทําตามลําดับ เช่น ทํา M1 ให้สําเร็จ อย่างสมบูรณ์ก่อนถึงจะเริ่มทํา M2 และทํา M2 ให้สําเร็จ อย่างสมบูรณ์ก่อนถึงจะเริ่มทํา M3 เป็นต้น เพราะถ้ารอจนกว่าทําพันธกิจมิชชั่นในด้าน M1 อย่างสมบูรณ์ก่อนที่จะไปในด้านต่อไป คงจะไม่สามารถไปถึง M2 ได้ในภาษา กรีกใช้คําว่า “และ” ที่ชี้ถึงการกระทําในเวลาเดียวกัน

นอกจากรูปแบบ M1, M2, M3, M4 แล้ว ยังมีการเสนอกระบวนทัศน์ใหม่ (new paradigm) ในการทําพันธกิจมิชชั่น กระบวนทัศน์ใหม่ที่น่าสนใจประกอบไปด้วย

1) E2E (Everywhere to Everywhere) ในอดีตมิชชันนารีจากโลกตะวันตก (western world) จะไปทําพันธกิจการประกาศความรักของพระเจ้าให้กับผู้ที่อยู่นอกโลกตะวันตก (non-western world) แต่ตามกระบวนทัศน์ใหม่ของมิชชั่น มิชชันนารีจากทั่วโลกจะไปสู่ทั่วโลก เดิมมิชชันนารี มักจะไปจากโลกตะวันตกสู่ทั่วโลก แต่ปัจจุบันศูนย์กลางของผู้เชื่อกําลังขยับไปยังทิศใต้ ตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 20 มิชชันนารีไม่ได้ออกมาจากโลกตะวันตกเท่านั้น แต่ออกมาจากทุกทวีปสู่ทุกทวีป

2) Missional Life คือชีวิตด้านมิชชั่น ชีวิตด้านมิชชั่นเน้นถึงภาวะเป็นสุขและครบด้านด้านมิชชั่น “ชีวิตด้านมิชชั่น (missional life)” ตระหนักว่าทุกคนคงไม่ข้ามทะเลไปสู่อีกประเทศหนึ่งเพื่อประกาศพระกิตติคุณ แต่ก็ยังอยากให้มีภาระใจของมิชชั่น โดยให้กรอบความคิดใหม่ว่า พื้นที่ที่คริสเตียนใช้ชีวิต เป็นไร่นาของพันธกิจมิชชั่น คือคริสเตียนต้องเป็นแบบอย่างที่ดีกับคนที่เขาพบในชีวิตประจําวัน เช่น พนักงานในร้านเซเว่น-อีเลฟเว่นที่เป็นเลสเบี้ยน เศรษฐีหนุ่มที่เป็นเพื่อนบ้าน เพื่อนร่วมงานในที่ทํางาน เป็นต้น หากสังเกตจะพบว่าเราจะพบคนทุกประเภทในชีวิตประจําวัน คือผู้ที่ไม่เชื่อในพระเจ้า นักวิชาการ คนจน ผู้มีฐานะ เป็นต้น คนเหล่านี้คือไร่นาของพันธกิจมิชชั่น เพราะฉะนั้น ทุกด้านในชีวิตของตนต้องสอดคล้องกับมิชชั่น โดยคํานึงถึงว่าคริสเตียนควรเป็นแบบอย่างในการดําเนินชีวิตเพื่อให้ผู้คนเห็นถึงความต่างของการใช้ชีวิตและเริ่มสนใจพระเจ้า เมื่อคริสเตียนไม่ทราบว่าเขาจะมีชีวิตอยู่อีกนานเท่าไร และไม่ทราบว่าพระเยซูจะเสด็จกลับมาเมื่อไร เขาควรจะทําให้ทุกสิ่งในชีวิตของเขาให้อยู่ในแนวพันธกิจมิชชั่น ชีวิตด้านมิชชั่น คือการดําเนินชีวิตในกรอบที่พระเจ้า ได้ตั้งให้เขาอยู่และเป็นแบบอย่างด้านมิชชั่น โดยอาจไม่ต้องข้ามทะเล วัฒนธรรม หรือภาษา แต่

1) สอนคนที่อยู่รอบ ๆ เขาให้อธิษฐาน เพื่อหาโอกาสในการประกาศพระกิตติคุณ
2) สอนคนที่อยู่ รอบ ๆ เขาให้ดําเนินชีวิตที่บริสุทธิ์และเป็นแบบอย่าง
3) สอนคนที่อยู่รอบ ๆ เขาให้พูดถึงความหวังในพระคริสต์

ชีวิตด้านมิชชั่นหมายถึงคริสเตียนที่ชี้ถึงวิถีชีวิตแบบมิชชันนารีที่แสดงถึงทัศนคติ ความคิด พฤติกรรม และการปฏิบัติที่มีเป้าหมายในการประกาศพระกิตติคุณ3 “คริสตจักรด้านมิชชั่น” (missional church) ชี้ให้เห็นว่าพันธกิจทุกอย่างควรมีเป้าหมายให้สอดคล้องกับพันธกิจมิชชั่น ซึ่งเป็นหัวใจของพระเจ้า พันธกิจทุกอย่างที่คริสตจักรทํานั้นควรจะรับการพิจารณาว่ากําลังนําคน ไปสู่ความรอดหรือไม่

ผู้ที่ได้รับการทรงเรียกเพื่อทําพันธกิจมิชชั่นต้องสละความสะดวกสบายของตนด้านพื้นที่ ภาษา วัฒนธรรม และวิถีชีวิตต่าง ๆ สู่ความไม่คุ้นเคยเพื่อประกาศข่าวประเสริฐของพระเยซูคริสต์ มิชชันนารีจะรู้สึกว่าตนเองมีภาวะเป็นสุขได้ผ่าน

1) ความชัดเจนและความมั่นคงของการทรงเรียก ให้ทําพันธกิจมิชชั่น
2) ผลงานหรือระดับการประสบความสําเร็จในพันธกิจนั้น ๆ
3) การยอมรับ จากผู้ที่มีส่วนร่วมในพันธกิจมิชชั่น ทั้งการรับการยอมรับจากมิชชันนารีที่ร่วมงานด้วยกันและการ รับการยอมรับจากผู้รับใช้ท้องถิ่น
4) ความเชี่ยวชาญในพันธกิจนั้น ๆ
5) การบริหารเงินที่มาจากผู้สนับสนุนและการบริหารเวลาให้เหมาะในการทําพันธกิจมิชชั่น ในด้านนี้มิชชันนารีต้องใช้เวลา ตามที่ต้องการในการรักษาความสัมพันธ์ที่ดีกับผู้สนับสนุน

การรักษาความสัมพันธ์อาจต้องการให้ใช้เวลาในการไปเยี่ยมเยียน เขียนจดหมายที่รายงานการคืบหน้าหรือขอแรงอธิษฐาน รายงานด้านการเงินให้กับผู้สนันสนุน เป็นต้น

ภาวะเป็นสุขและพันธกิจมิชชั่นหรือมิชชันนารีต้องพิจารณาองค์ประกอบ 3 อย่าง (สามเหลี่ยม ของมิชชั่นที่นําไปสู่ภาวะเป็นสุข) ประกอบไปด้วย

  1. ตัวมิชชันนารีที่ต้องรับการทรงเรียก ถวายตัวและพร้อมเสียสละเพื่อการเผยแพร่ข่าวประเสริฐ ในพื้นที่ที่มีความต้องการ
  2. มิชชันนารีต้องมีองค์กรต้นสังกัดในประเทศของตน เพื่อดูแลความจําเป็นต่าง ๆ เช่น ระบบ ประกันสุขภาพระบบการเกษียณ การประชาสัมพันธ์ทั้งตัวมิชชันนารีและพันธกิจมิชชั่นให้กับผู้สนใจ เป็นต้น มิชชันนารีที่ขาดองค์กรสนับสนุนจะทําให้ขาดเป้าหมายในการทําพันธกิจมิชชั่น
  3. คริสตจักรท้องถิ่นที่รับมิชชันนารีทําพันธกิจร่วม ต้องเป็นคู่มิตรกับคริสตจักรต้นสังกัด และ ให้คําปรึกษากับมิชชันนารีในการทําพันธกิจ ทั้งสามฝ่ายต้องเห็นพ้องกันเพื่อดําเนินการ และเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการทําพันธกิจมิชชั่นให้เติบโตในระยะยาว และทั้งมิชชันนารีและพันธกิจมิชชั่นจะอยู่ในภาวะเป็นสุขแบบยั่งยืน

ภาวะเป็นสุขในพันธกิจมิชชั่นในระบบการศึกษาศาสนศาสตร์ ควรพิจารณาการเรียนการสอนผ่าน “แว่นตามิชชั่น” ในการจัดหลักสูตรตามหมวดต่าง ๆ เช่น หมวดพันธสัญญาเดิม หมวดพันธสัญญาใหม่ หมวดศาสนศาสตร์ หมวดประวัติศาสตร์คริสตจักร หมวดพันธกิจ เป็นต้น เพื่อทุกหมวดวิชาจะได้ สอดคล้องกับประวัติศาสตร์แห่งความรอดของพระเจ้า

ภาวะเป็นสุขในพันธกิจมิชชั่นด้านการบุกเบิกคริสตจักรท้องถิ่น ต้องเริ่มด้วยผู้รับใช้ท้องถิ่นที่มีวิสัยทัศน์เชิงบวกและการอุทิศต่อการบุกเบิกคริสตจักร วิสัยทัศน์และการอุทิศเป็นจุดเริ่มใน การไปสู่ภาวะเป็นสุข การบุกเบิกคริสตจักรเน้นหลักการ 3-self (Henry Venn) คือ

  • เลี้ยงตนเอง (self-supporting)
  • ปกครองตนเอง (self-governing)
  • ประกาศด้วยตนเอง (self-propagating)

John Livingstone Nevius มิชชันนารีที่ไปถึงประเทศจีนและเกาหลีได้พัฒนาสิ่งเหล่านี้ให้เป็น แผนในการสร้างคริสตจักรท้องถิ่น4 และเมื่อคริสตจักรท้องถิ่นสามารถทําตาม 3-self สําเร็จ นับได้ว่ามีภาวะเป็นสุขในมิชชั่น

ภาวะเป็นสุขและพันธกิจมิชชั่นในคริสตจักรต้องพิจารณาความสมดุลของการรับใช้ ภาวะเป็นสุขต้องมีความสมดุลระหว่างการทําพันธกิจการอภิบาลกับการทําพันธกิจด้านมิชชั่น ผู้รับใช้ที่จบพระคริสตธรรมส่วนใหญ่มุ่งเน้นรับใช้ในฐานะผู้อภิบาล แต่ภาวะเป็นสุขจะเกิดขึ้นในคริสตจักรได้นั้น การอภิบาลต้องควบคู่ไปกับพันธกิจด้านมิชชั่น พันธกิจทั้งสองด้านเปรียมเสมือนปีกสองข้างของนกอินทรี คือ พันธกิจการอภิบาล (ยน.21:15-17) เป็นปีกข้างหนึ่ง และพันธกิจด้านมิชชั่น (มธ. 28:18-20) เป็นปีกอีกข้างหนึ่ง เหมือนดังที่นกไม่สามารถบินได้ด้วยปีกข้างเดียว ผู้รับใช้ไม่สามารถรับใช้พระเจ้าได้อย่างเป็นสุขถ้าเน้นการอภิบาลอย่างเดียว ทั้งสองพันธกิจนี้เป็นสิ่งจําเป็น ไม่เพียงแค่เฉพาะผู้รับใช้พระเจ้าเท่านั้น แต่สําหรับสมาชิกทุกคนด้วย ผู้รับใช้ควรสอนสมาชิกถึงทั้งพันธกิจทั้งสองด้านนี้เพื่อให้สมาชิกได้รับการอภิบาลอย่างดี เพื่อใช้ในพันธกิจการประกาศและด้านมิชชั่น เพราะทั้งสองคือพันธกิจที่อยู่ในน้ําพระทัยของพระเจ้า


  1. ———-, “Meaning of Wellness,” Wikepedia, free encyclopedia (article on-line) (n.p., accessed 25 July 2020); available from http://en.wikipedia.org/wiki/wellness; Internet.
  2. ———-, “Vision of Wellness,” Wikepedia, free encyclopedia (article on-line) (n.p., accessed 20 July 2020); available from http://en.wikipedia.org/wiki/vision of wellness; Internet.
  3. ———-, “Missional Life,” Wikepedia, free encyclopedia (article on-line) (n.p., accessed 5 August 2020); available from http://en.wikipedia.org/wiki/what is missional life?; Internet.
  4. ———-, “Three-self formula,” Wikepedia, free encyclopedia (article on-line) (n.p., accessed 25 August 2006); available from http://en.wikipedia.org/wiki/three self formula; Internet.

** บทความจากสารผู้เลี้ยง บีไอที ฉบับสุขภาวะที่ดีฝ่ายจิตวิญญาณ (Spiritual Wellness) หน้า 34-37